Prof. dr hab. Jacek Banaszkiewicz to wybitny polski historyk-mediewista, urodzony 18 lipca 1947 roku w Poznaniu. Studia historyczne ukończył na Uniwersytecie Warszawskim w 1970 roku, a doktorat uzyskał w 1977 w Instytucie Historii PAN, gdzie w 1984 roku obronił również habilitację. Tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał w 1999 roku. Przez wiele lat związany był z Instytutem Historii PAN, Uniwersytetem Warszawskim oraz Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej, gdzie kierował Zakładem Historii Powszechnej Średniowiecznej. W pracy akademickiej łączył badania naukowe z działalnością dydaktyczną, promując wielu magistrów i doktorów. Pełnił też funkcje recenzenta w licznych przewodach doktorskich, habilitacyjnych i profesorskich. Angażował się w prace komitetów doradczych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Jego badania cechuje interdyscyplinarne podejście – łączy metodologię historii z antropologią kulturową, skupiając się na średniowiecznych tekstach narracyjnych. Proponuje ich integralne odczytanie, analizując nie tylko warstwę faktograficzną, ale i symboliczno-mitologiczną. Szczególne miejsce w jego pracy zajmuje analiza kronik Galla Anonima i Wincentego Kadłubka, których nowatorskie interpretacje rzuciły nowe światło na początki państwowości piastowskiej. Wypracowana przez niego metoda badań narracyjnych pozwoliła spojrzeć na przekaz źródłowy jako sposób kształtowania tożsamości wspólnoty politycznej. Dorobek profesora obejmuje zarówno artykuły, jak i liczne monografie, takie jak Polskie dzieje bajeczne mistrza Wincentego Kadłubka czy Na Akwizgran! Na Paryż!. Współredagował także prace zbiorowe, m.in. Imagines potestatis i Przeszłość w kulturze średniowiecznej Polski.
Profesor Banaszkiewicz otrzymał wiele nagród i odznaczeń, m.in. Medal Komisji Edukacji Narodowej (2010) oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2019). W tym samym roku środowisko mediewistyczne przyznało mu prestiżowy medal Lux et Laus za wybitne osiągnięcia naukowe. Swoją wiedzą dzieli się także poza środowiskiem akademickim – prowadził otwarte wykłady i wielokrotnie występował w mediach. Jego prace naukowe w znacznym stopniu zmieniły podejście do źródeł narracyjnych w badaniach nad średniowieczem. Uznawany jest za jednego z najważniejszych współczesnych badaczy dziejów wczesnopiastowskiej Polski. Niezmiennie inspiruje kolejne pokolenia historyków do podejmowania odważnych, interdyscyplinarnych analiz źródeł średniowiecznych.
ZOBACZ FOTORELACJĘ - Profesor Banaszkiewicz uhonorowany na Ostrowie Lednickim
Tagi: 2025
