wtorek 04 sierpień 2026

Wystawa czasowa o kobietach w otwartej Siedzibie Muzeum

Grafika wystawy czasowej - Córki czasu. Słowianki, Wielkopolanki, Europejki

Od 28 sierpnia 2026 r. do 30 kwietnia 2027 r. Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy zaprasza na wystawę czasową „Córki czasu. Słowianki, Wielkopolanki, Europejki”, która będzie towarzyszyć nowej wystawie stałej „Tajemnice początków Polski – Ostrów Lednicki”. To niezwykła opowieść o historii Wielkopolski widzianej oczami kobiet – od czasów pierwszych Piastów po XX wiek – ukazana poprzez losy dziewięciu bohaterek, cenne zabytki, dzieła sztuki, archiwalia i nowoczesne multimedia.

Historia Wielkopolski widziana poprzez doświadczenia kobiet

Wystawa prezentuje wybrane aspekty historii Wielkopolski od X do XX wieku, ukazując je poprzez biografie kobiet oraz materialne świadectwa życia codziennego. Punktem wyjścia stały się losy dziewięciu bohaterek reprezentujących odmienne epoki i różne formy kobiecej aktywności. Ich historie pozwalają spojrzeć na dzieje regionu z perspektywy doświadczeń, które rzadziej stają się głównym tematem narracji historycznej.
 


Ekspozycja wpisuje się w wieloletnie badania Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy nad dziedzictwem Wielkopolski. Nie stanowi pełnego przeglądu dziejów kobiet ani historii regionu, lecz autorską interpretację wybranych zagadnień, opartą na źródłach historycznych, archeologicznych i materialnym dziedzictwie. Dobór bohaterek nie miał na celu stworzenia galerii najwybitniejszych postaci, lecz ukazanie różnorodnych sposobów uczestnictwa kobiet w życiu społecznym, religijnym, kulturalnym i naukowym na przestrzeni niemal tysiąca lat.

Dziedzictwo odczytywane poprzez obiekty

Narrację współtworzą zabytki archeologiczne, dzieła sztuki, archiwalia, fotografie oraz przedmioty codziennego użytku pochodzące ze zbiorów Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy i instytucji współpracujących. Towarzyszą im stroje historyczne, autorskie kompozycje zapachowe oraz materiały multimedialne.


Prezentowane obiekty nie pełnią wyłącznie funkcji ilustracyjnej. Stanowią źródła do poznania życia kobiet, ich miejsca w społeczeństwie, możliwości działania oraz przemian kulturowych zachodzących w Wielkopolsce na przestrzeni kolejnych stuleci. Nie wszystkie odnoszą się bezpośrednio do bohaterek wystawy — wiele z nich ukazuje kontekst historyczny, materialny i obyczajowy epok, w których żyły.


Dobór eksponatów podporządkowano nie rekonstrukcji biografii poszczególnych postaci, lecz ukazaniu środowiska społecznego i kulturowego, które współtworzyło ich doświadczenia.

 

 

UWAGA! Bilety do Siedziby Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy
 
Zwiedzanie wystaw w Siedzibie Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy odbywa się na konkretną godzinę, a liczba miejsc na każdy termin jest ograniczona. Sprzedaż biletów online już ruszyła bilety można kupić również w kasach i biletomatach Muzeum.
 
W Siedzibie Muzeum obowiązuje system sprzedaży biletów na konkretny termin. Podczas zakupu należy wybrać datę oraz godzinę rozpoczęcia zwiedzania. Wejścia na wystawy odbywają się o pełnych godzinach, a ze względu na limitowaną liczbę miejsc, zachęcamy do wcześniejszego zakupu biletów online.

Bilet można kupić klikając tutaj: KUP BILET Siedziba MuzeumPo wejściu na stronę należy wybrać datę wizyty, a następnie dostępny termin rozpoczęcia zwiedzania. Bilety można kupić również w kasach i biletomatach Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.
 
 

Opowieść prowadzona przez epoki

Chronologia porządkuje narrację wystawy, lecz nie stanowi jej jedynego klucza interpretacyjnego. Każde stanowisko koncentruje się na odmiennym aspekcie doświadczeń kobiet — od życia dworskiego i religijnego, przez codzienność, edukację i działalność społeczną, po literaturę, sztukę, medycynę i służbę drugiemu człowiekowi.


Wspólnie tworzą one opowieść o historii Wielkopolski widzianej poprzez losy kobiet reprezentujących różne środowiska społeczne, epoki i możliwości działania.

Zaproszenie do refleksji

Ostatnim elementem ekspozycji jest lustro. Nie stanowi ono eksponatu, lecz zamyka narrację wystawy, kierując uwagę zwiedzających ku relacji między przeszłością a współczesnością. Zachęca do refleksji nad tym, w jaki sposób historia kształtuje pamięć, tożsamość i sposób postrzegania własnego miejsca w świecie.
 

Wystawa czasowa jest dostępna w ramach biletu na zwiedzanie wystawy stałej nie trzeba kupować oddzielnego biletu. Wystawę czasową można zwiedzać indywidualnie, a jej obejrzenie zajmuje około 30 minut. Istnieje również możliwość skorzystania z oprowadzania przez muzealnych przewodników.
 

 

 

Czy wiesz, że:

 
                                 
   

Świętosława


Piastówna na dworach Północy?


Tożsamość Świętosławy pozostaje przedmiotem badań historyków. Część badaczy utożsamia ją z występującą w tradycji skandynawskiej Sygrydą Storrådą królową Szwecji i Danii oraz matką Knuta Wielkiego. Rozproszone i nie zawsze zgodne źródła sprawiają, że jej biografia pozostaje jedną z najbardziej intrygujących zagadek wczesnego średniowiecza.

       

Błogosławiona Jolenta


Księżna Wielkopolski


Kult Jolenty rozwijał się w Gnieźnie już w średniowieczu, jednak jego formalne zatwierdzenie nastąpiło dopiero w 1827 roku, za pontyfikatu papieża Leona XII. Do dziś pozostaje jedną z patronek archidiecezji gnieźnieńskiej.

 

       


Zielarki
z Gorzuchowa


Jeden z ostatnich
procesów o czary


Proces kobiet z Gorzuchowa z 1761 roku należał do ostatnich procesów o czary w Wielkopolsce. Toczył się w czasie, gdy w wielu krajach Europy coraz częściej podważano wiarygodność podobnych oskarżeń oraz zasadność stosowania tortur w postępowaniu sądowym.

       
                                 
   

Emilia Sczaniecka


„Generałowa” bez stopnia wojskowego


Choć Emilia Sczaniecka nie pełniła funkcji wojskowej, uczestnicy powstań nazywali ją „generałową”. Przydomek odnosił się do jej zdolności organizacyjnych, zaangażowania w tworzenie zaplecza medycznego oraz opieki nad rannymi podczas kolejnych zrywów niepodległościowych.

 

       


Helena Modrzejewska


Kariera na dwóch kontynentach


Po wyjeździe do Stanów Zjednoczonych Helena Modrzejewska rozpoczęła intensywną naukę języka angielskiego i w krótkim czasie rozpoczęła występy na amerykańskich scenach. Jako Helena Modjeska zdobyła międzynarodowe uznanie przede wszystkim dzięki rolom w dramatach Williama Szekspira.

 

       


Maria Konopnicka


Utrzymywała rodzinę
z pracy pisarskiej


Po rozstaniu z mężem Maria Konopnicka samodzielnie utrzymywała siebie i sześcioro dzieci z pracy literackiej, publicystycznej i redakcyjnej. W drugiej połowie XIX wieku niezależność ekonomiczna kobiet oparta na działalności intelektualnej należała do rzadkości.

 

       
                                 
   

Jadwiga Zamoyska


Edukacja połączona z praktyką


Jadwiga Zamoyska uważała, że wykształcenie kobiet powinno przygotowywać je zarówno do życia rodzinnego, jak i odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu społecznym. Założona przez nią Szkoła Domowej Pracy Kobiet łączyła naukę z pracą praktyczną oraz wychowaniem opartym na odpowiedzialności i służbie wspólnemu dobru.

 

       

Maria Dąbrowska


Od Russowa do Serbinowa


Rodzinny Russów i okolice Kalisza stały się jednym z głównych źródeł inspiracji dla świata przedstawionego w Nocach i dniach. Literackim odpowiednikiem Russowa był Serbinów, dzięki czemu krajobraz południowej Wielkopolski na trwałe zapisał się w historii polskiej literatury.

 

       


Wanda Błeńska


Lekarka z Buluby


Przez ponad czterdzieści lat Wanda Błeńska pracowała w Ugandzie, lecząc osoby chore na trąd i szkoląc miejscowy personel medyczny. Jej działalność łączyła pracę lekarską z edukacją i rozwojem lokalnej opieki zdrowotnej. Podkreślała znaczenie bezpośredniego kontaktu z pacjentami oraz sprzeciwiała się ich społecznemu wykluczeniu.

 

       
                                 

 

Kurator wystawy: Agnieszka Ziebarth

Konsultacja merytoryczna: dr Andrzej Kowalczyk

 

 

Agnieszka Ziebarth, kurator wystawy:

- Tworząc wystawę „Córki czasu. Słowianki, Wielkopolanki, Europejki”, nie chciałam odpowiedzieć na pytanie o rolę kobiet w historii. Bardziej interesowało mnie to, czy doświadczenia kobiet mogą stać się kluczem do opowiedzenia historii Wielkopolski.

Zależało mi na tym, aby stworzyć wystawę, która nie będzie zbiorem biografii, lecz opowieścią o regionie odczytywaną poprzez źródła historyczne i archeologiczne oraz materialne dziedzictwo. Każdy prezentowany zabytek niezależnie od tego, czy jest to przedmiot sprzed tysiąca lat, archiwalny dokument czy dzieło sztuki - wnosi własny fragment tej opowieści.

 

Mam nadzieję, że „Córki czasu” staną się zaproszeniem do spojrzenia na historię Wielkopolski z perspektywy, która nie zastępuje dotychczasowej narracji, ale ją uzupełnia i poszerza.
 

 

 

 

Zabytki prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów: Archidiecezji Poznańskiej, Biblioteki Kórnickiej PAN, Klasztoru Franciszkanów w Gnieźnie, Muzeum Historii Ubioru w Poznaniu, Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej, Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Muzeum Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Fot. J. Wieczorek

     
     
     
     
     

 


Wystawa Córki czasu. Słowianki, Wielkopolanki, Europejki będzie dostępna dla zwiedzających w Siedzibie Muzeum (Dziekanowice 32)

 

Archiwum