8 lipca 2025 roku w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy odbyła się konferencja prasowa, podczas której naukowcy z Centrum Archeologii Podwodnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu zaprezentowali wyniki badań prowadzonych w Jeziorze Lednica. Jednym z najciekawszych odkryć jest drewniana belka z wyrzeźbioną ludzką twarzą, datowana na czasy pierwszych Piastów, która może rzucać nowe światło na duchowość i wierzenia wczesnośredniowiecznych Słowian.
Konferencja prasowa w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy
Podczas spotkania z mediami naukowcy przedstawili rezultaty badań prowadzonych na dnie Jeziora Lednica. Prace realizuje zespół Centrum Archeologii Podwodnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, który od lat bada relikty wczesnopiastowskiego grodu na Ostrowie Lednickim.
Konferencja była okazją do zaprezentowania jednego z najbardziej intrygujących odkryć ostatnich lat - fragmentu drewnianej konstrukcji z wyraźnie wyrzeźbionym ludzkim obliczem. Znalezisko przyciągnęło uwagę badaczy i mediów, ponieważ podobne przedstawienia są w materiale drewnianym niezwykle rzadkie.
Tajemnicza twarz z Jeziora Lednica
Największe zainteresowanie wzbudziła drewniana belka konstrukcyjna z wyrzeźbioną twarzą, odkryta wśród pozostałości wałów obronnych grodu na Ostrowie Lednickim. Na powierzchni elementu widoczny jest realistyczny wizerunek ludzkiej twarzy z zaznaczonymi oczami, nosem, ustami oraz charakterystycznym podbródkiem.
Według badań dendrochronologicznych drewno, z którego wykonano belkę, zostało ścięte około 967 roku. Oznacza to, że element powstał w okresie kształtowania się państwa pierwszych Piastów.
Twarz ma około 12 cm wysokości i 9 cm szerokości, co wskazuje, że nie była drobną figurką, lecz częścią większej konstrukcji architektonicznej.
Ślad dawnych wierzeń Słowian?
Archeolodzy podkreślają, że rzeźba najprawdopodobniej nie była jedynie ozdobą. Sposób opracowania drewna oraz wyraz twarzy mogą sugerować symboliczne lub religijne znaczenie przedstawienia.
Jedna z hipotez mówi, że wizerunek mógł pełnić funkcję apotropaiczną, czyli ochronną miał odstraszać złe moce i chronić mieszkańców grodu. Podobne przedstawienia znane są z innych stanowisk archeologicznych na terenach słowiańskich, gdzie znajdowano figurki lub elementy konstrukcyjne z wyobrażeniami ludzi i zwierząt.
Odkrycie z Lednicy wpisuje się w szerszy kontekst praktyk magicznych i rytualnych, które towarzyszyły budowie grodów i osad w okresie wczesnego średniowiecza.
Lednica wciąż skrywa tajemnice
Badania prowadzone w Jeziorze Lednica od lat dostarczają wyjątkowych odkryć związanych z historią państwa pierwszych Piastów. Archeolodzy podkreślają, że dno jeziora kryje jeszcze wiele niepoznanych zabytków, które mogą pomóc lepiej zrozumieć życie mieszkańców jednego z najważniejszych ośrodków wczesnopiastowskiej Polski.
Odkrycie tajemniczej twarzy z Jeziora Lednica pokazuje, jak wiele niezwykłych historii wciąż czeka na odkrycie w wodach tego historycznego miejsca.
