Miło nam poinformować, że na podstawie Uchwały nr 2694/2009 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dn. 12 czerwca 2009 r. ustanawiającej Nagrodę Lednickiego Orła Piastowskiego i zgodnie ze Statutem Nagrody, Kapituła Nagrody podjęła uchwałę przyznającą prof. Andrzejowi Koli oraz dr. Gerardowi Wilke honorową Nagrodę Lednickiego Orła Piastowskiego, szesnastej edycji.
Uroczystość wręczenia Nagrody odbędzie się 27 czerwca 2024 r. na Ostrowe Lednickim podczas Międzynarodowej Konferencji W poszukiwaniu genezy Słowian.
Laureaci to wybitnej klasy mediewiści specjalizujący się w rozpoznawaniu podwodnego dziedzictwa archeologicznego. W ramach pracy zawodowej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu w pierwszej połowie lat 70. XX w. wspólnie rozwinęli zainteresowania badawcze związane z archeologią podwodną, kładąc podwaliny do powstania toruńskiego ośrodka archeologii podwodnej. Znaczącym etapem ich wspólnych inicjatyw w tym zakresie był 1982 r., kiedy rozpoczęli, trwające do dziś, badania jeziora Lednica. W ich efekcie rozpoznano wczesnośredniowieczne przeprawy mostowe prowadzące na wyspę, odkryto liczne łodzie jednopienne, a także ogromną kolekcję zabytków archeologicznych, w tym wyjątkowej wartości uzbrojenie. Nowatorskie, wielowymiarowe badania realizowane pod kierownictwem prof. Andrzeja Koli i dr. Gerarda Wilke pozwoliły na potwierdzenie znaczącej roli Ostrowa Lednickiego w strukturach państwa pierwszych Piastów. Dzięki zaangażowaniu Laureatów wody jeziora Lednica stały się miejscem szkolenia pokoleń polskich archeologów podwodnych i ośrodkiem spotkań badaczy z różnych części Europy. Wyniki przeprowadzonych wykopalisk znalazły odzwierciedlenie w licznych publikacjach książkowych i artykułach, zarówno o charakterze naukowym, jaki i popularyzatorskim, przyczyniając się do szerokiego odbioru wyników badań wśród specjalistów oraz pasjonatów historii i dziedzictwa kulturowego.
Prof. dr hab. Andrzej Kola, urodzony 17 stycznia 1940 r. w Toruniu, swoją działalność naukowo-badawczo-dydaktyczną realizował na macierzystym UMK w Toruniu. Od 1990 r. kierował Zakładem Archeologii Podwodnej UMK, zaś w latach 1999 - 2002 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Nauk Historycznych na tym uniwersytecie. Jego zainteresowania badawcze obejmują archeologię średniowiecza, archeologię podwodną oraz archeologię zbrodni, zwłaszcza z czasów II wojny światowej.
Dr Gerard Wilke, urodzony 13 marca 1941 r. w Bydgoszczy, ukończył studia archeologiczne w Poznaniu, a następnie karierę naukową kontynuował na UMK w Toruniu. Brał udział w licznych badaniach naziemnych i podwodnych obejmujących wraki, konstrukcje budowlane i ślady osadnictwa m.in. na terenie Polski, Niemiec, Bułgarii, Tajlandii i Turcji. W 1987 roku wyemigrował do Niemiec, gdzie kontynuował działalność naukową na Christian-Albrechts-Universität zu Kiel nadal współpracując z polskimi archeologami, organizując m.in. badania na Ostrowie Lednickim i jeziorze Plön.
Nagroda Lednickiego Orła Piastowskiego dla prof. Andrzeja Koli i dr. Gerarda Wilke jest wyrazem uznania za ich wkład w rozwój archeologii i badania piastowskiego dziedzictwa kulturowego. Dzięki ich pasji i zaangażowaniu badania podwodne na Jeziorze Lednica zyskały międzynarodowe uznanie. Działalność obu naukowców znacząco przyczyniła się do poszerzenia wiedzy o średniowiecznym osadnictwie na ziemiach polskich. Nagroda podkreśla również ich rolę w edukacji kolejnych pokoleń archeologów oraz promowaniu polskiej archeologii na arenie międzynarodowej. Laureaci dzięki swojej wieloletniej pracy, zasłużyli na to wyróżnienie, które jest symbolem ich wkładu w rozwój nauki i odkrywanie historycznych tajemnic.
zdj. Gerard Wilke (z toporem) i Andrzej Kola w czasie badań podwodnych prowadzonych w jeziorze Lednica w 1982 roku (fot. ze zbiorów Archiwum MPPL).
Paweł Sankiewicz
